Wyrok TSUE: odsetki od prowizji i ubezpieczenia kredytu

Wyrok TSUE: odsetki od kosztów kredytu — co to znaczy dla Ciebie

23 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-744/24. Pytanie zadał Sąd Rejonowy we Włodawie, a spór dotyczył kredytu konsumenckiego, w którym bank naliczał odsetki nie tylko od pieniędzy wypłaconych kredytobiorcy, ale także od kosztów kredytu doliczonych do jego kwoty.

Jeśli masz kredyt gotówkowy albo konsolidacyjny, warto sprawdzić, czy w Twojej umowie nie ma takiego zapisu.

Co było w tej sprawie

Kredytobiorca zawarł w 2022 r. umowę na 150 000 zł. Na jego konto trafiło 133 214,92 zł. Pozostałe 16 785,08 zł stanowiła składka za ubezpieczenie kredytu, które formalnie było dobrowolne, ale jego wykupienie obniżało oprocentowanie.

Bank naliczał odsetki od całej kwoty, także od składki, której kredytobiorca nigdy nie dostał do ręki. Stopa oprocentowania wynosiła 8,49% w skali roku, a okres kredytowania 96 miesięcy.

Kredytobiorca złożył oświadczenie o sankcji kredytu darmowego, zarzucając bankowi między innymi nieprecyzyjne określenie podstawy naliczania odsetek. Sprawa toczy się nadal przed sądem krajowym.

Co rozstrzygnął Trybunał

Dyrektywa o kredycie konsumenckim nie pozwala na zapisy umowne, które przewidują stosowanie stopy oprocentowania nie tylko do kwoty kredytu, ale także do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z tym kredytem.

Stopa oprocentowania dotyczy kwoty wypłaconej. Trybunał wskazał, że nie należą do niej żadne kwoty przeznaczone na wywiązanie się z zobowiązań z umowy: koszty administracyjne, odsetki, prowizje ani wszelkie inne koszty, które musi ponieść konsument.

Dwa wnioski z uzasadnienia mają praktyczne znaczenie. Po pierwsze, ubezpieczenie, które formalnie jest dobrowolne, ale obniża oprocentowanie, traktuje się jako koszt kredytu. Po drugie, nie ma znaczenia, czy dana kwota trafiła na konto kredytobiorcy, czy bank od razu przeznaczył ją na pokrycie kosztów.

Co to znaczy dla prowizji

Sprawa dotyczyła składki ubezpieczeniowej, ale rozumowanie Trybunału obejmuje wszystkie koszty kredytu, wprost z prowizjami. Jeśli bank doliczył prowizję do kwoty kredytu i naliczał od niej odsetki, mamy tę samą sytuację.

Przykład: pożyczasz 60 000 zł, prowizja wynosi 4 200 zł. Jeśli w umowie widnieje kredyt na 64 200 zł, a odsetki liczone są od całej kwoty, płacisz je także od 4 200 zł, których nie dostałeś.

Jak sprawdzić swoją umowę

Porównaj kwotę kredytu w umowie z kwotą, która wpłynęła na konto. Jeśli kredyt jest wyższy, różnica to najpewniej doliczone koszty: prowizja, ubezpieczenie albo opłata przygotowawcza.

Zwróć uwagę na ubezpieczenie. W omawianej sprawie składka została sfinansowana z kredytu, więc rosła kwota, od której bank liczył odsetki.

Sprawdź też w umowie lub harmonogramie, od jakiej kwoty bank liczył odsetki.

Czego wyrok nie przesądza

Wyrok nie zakazuje bankom pobierania prowizji ani sprzedawania ubezpieczeń. Zakazuje naliczania od nich odsetek. Trybunał zaznaczył wprost, że bank może zamiast tego zastosować proporcjonalnie wyższą stopę oprocentowania.

Trybunał nie orzekł też o skutkach takiego zapisu dla kredytobiorcy. Stopa oprocentowania i warunki jej stosowania należą do elementów, które umowa musi określać (art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy o kredycie konsumenckim), a naruszenie tego przepisu bywa podstawą sankcji kredytu darmowego (art. 45 ust. 1). Czy tak jest w Twojej sprawie, rozstrzygnie polski sąd po przeczytaniu umowy.