Kiedy przysługuje sankcja kredytu darmowego?

Sankcja kredytu darmowego to uprawnienie z ustawy o kredycie konsumenckim. Jeśli bank nie dopełnił obowiązków informacyjnych przy zawieraniu umowy, konsument może spłacić wyłącznie pożyczony kapitał — bez odsetek, prowizji i pozostałych kosztów. Poniżej pięć naruszeń, które w praktyce pojawiają się najczęściej.

Czy Twoja umowa w ogóle podlega sankcji?

Zanim sprawdzisz zapisy umowy, upewnij się, że spełnia trzy warunki podstawowe. Po pierwsze, została zawarta po 18 grudnia 2011 r., czyli po wejściu w życie ustawy o kredycie konsumenckim. Po drugie, kwota kredytu nie przekracza 255 550 zł. Po trzecie, kredyt został udzielony osobie prywatnej na cel niezwiązany z działalnością gospodarczą.

Sankcja nie obejmuje kredytów hipotecznych, kredytów firmowych ani leasingu. Jeśli Twoja umowa nie spełnia któregokolwiek z tych warunków, dalsza analiza zapisów nie ma sensu.

Nie jesteś pewien, czy Twoja umowa się kwalifikuje? Kalkulator sprawdzi to w 60 sekund. Przejdź do kalkulatora →

Pięć błędów, które otwierają drogę do sankcji

Błędnie policzone RRSO

Rzeczywista roczna stopa oprocentowania ma pokazywać całkowity koszt kredytu. Banki często liczyły ją jednak od kwoty powiększonej o kredytowaną prowizję, czyli od sumy wyższej niż ta, którą klient faktycznie otrzymał. Liczba w umowie nie odpowiada wtedy rzeczywistemu kosztowi kredytu, a konsument nie ma jak porównać oferty z innymi.

„Rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosi 12,34% i została wyliczona przy założeniu całkowitej kwoty kredytu w wysokości 64 200,00 zł.”

Odsetki od kredytowanej prowizji

Prowizja została doliczona do kwoty kredytu, a bank naliczał od niej oprocentowanie przez cały okres kredytowania. W praktyce oznacza to, że klient płacił odsetki od pieniędzy, których nigdy nie dostał do ręki. To jedno z najczęstszych naruszeń w umowach kredytów gotówkowych i konsolidacyjnych.

„Kwota kredytu obejmuje kwotę wypłaconą Kredytobiorcy oraz prowizję, o której mowa w § 4, podlegającą oprocentowaniu.”

Zawyżona całkowita kwota kredytu

Całkowita kwota kredytu to według ustawy suma, którą bank faktycznie udostępnia konsumentowi. Jeśli umowa podaje pod tą nazwą kwotę zawierającą również koszty, definicja jest błędna — a konsument dostaje zafałszowany obraz swojego zobowiązania.

„Całkowita kwota kredytu: 64 200,00 zł, w tym prowizja 4 200,00 zł.”

Niejasne zasady zmiany oprocentowania

Umowa musi określać warunki, na jakich bank może zmienić oprocentowanie. Ogólne odwołania do sytuacji rynkowej albo do decyzji zarządu banku tego wymogu nie spełniają, bo konsument nie jest w stanie przewidzieć, ile zapłaci.

„Bank zastrzega sobie prawo do zmiany oprocentowania w przypadku istotnej zmiany warunków rynkowych.”

Brak informacji o obniżeniu kosztów przy wcześniejszej spłacie

Przy wcześniejszej spłacie kredytu koszty powinny zostać proporcjonalnie obniżone. Umowa musi o tym informować. Zapis stwierdzający, że prowizja nie podlega zwrotowi niezależnie od terminu spłaty, odbiera konsumentowi ustawowe uprawnienie.

„Prowizja przygotowawcza nie podlega zwrotowi niezależnie od terminu spłaty kredytu.”

Ile masz czasu na złożenie oświadczenia?

To najkrótszy termin w całym procesie i najczęstsza przyczyna przegranych spraw. Uprawnienie do skorzystania z sankcji wygasa z upływem roku od dnia wykonania umowy. Wykładnia tego momentu bywa sporna — banki i konsumenci różnie liczą, kiedy umowa została wykonana — dlatego im szybciej sprawdzisz swoją sytuację, tym mniej argumentów zostawiasz drugiej stronie.

Co dalej?

Jeśli rozpoznajesz w swojej umowie choć jeden z powyższych zapisów, warto ją sprawdzić. Kalkulator pokaże orientacyjną kwotę i to, czy termin jeszcze biegnie. Analiza prawna umowy jest bezpłatna i nie zobowiązuje Cię do niczego.